Kimerizm nedir? Kimerizm çeşitleri nelerdir?

Leila

Global Mod
Global Mod
Genetik kimerizm farklı zigotlardan çoğalan hücrelerin tek bir organizma oluşturması olarak bilinen biyolojik tabirdir. Hem insanlarda birebir vakitte öbür hayvan ve bitkilerde görülebilen kimerizm canlılara çeşitli özellikler kazandırabilir.

Hayvan kimeraları döllenmiş yumurtaların birleşmesiyle oluşur. Bitkilerde ise hücre bölünmesi sırasında oluşan mutasyonlar tıpkı zigottan farklı tipte dokuların oluşmasına niye olabilir.

Kimerizm ismi Yunan mitolojisinde birden çok hayvan uzuvlarının tek bir vücut de birleştiği kimera isimli mitolojik yaratıktan türetilmiştir. Mitolojide kimera, tek vücutta fazlaca kimlikli yaratık, ağzından alevler püskürten bir aslana benzeyen yaratığın başı aslan, gövdesi keçi ve kuyruğu yılan halinde garip bir yaratıktı. bir daha, gövdesi insan ve başı kurt görünümünde olan ve bu örnekler üzere bir epey kimerik canlı modeli de mitolojide bulunmakta.

Bu yaratık hayal gücü eseri bulunmasına karşın, kimerizm günümüzde bir sıhhat sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır.


Kimerizm, tıpkı vücutta birbirinden büsbütün farklı iki genomun bulunması durumudur. Bunun kararında tek vücutta dişi ve erkek organların oluşması, iki çeşit kan kümesi ya da buna emsal çeşitlikler oluşabilir.

Hayvanlarda kimerizm birden çok döllenmiş yumurtanın ya da zigotun birleşmesiyle meydana gelebileceği üzere organ nakli de, iki genomdan oluşmuş birinden olağan bireye doku verilmesinin, öteki bir yoldur. Örneğin kemik iliği nakli kişinin kan kümesini değiştirebilir. Şayet farklı hücreler tıpkı zigotla birleşmişlerse, oluşan organizma ‘mozaik’ olarak isimlendirilir.

Buna rağmen bitkilerde tıpkı zigottan farklı dokular oluşmasıyla gözlenir.Genellikle bitkilerdeki bu çeşitliliğin kaynağı hücre bölünmesi sırasında oluşan mutasyonlardır.

Kimerizm en az dört ebevyn hücresinden oluşur( iki tane döllenmiş yumurta ya da erken devirdeki embriyoların birleşmesiyle) Her hücrenin popülasyonu kendine ilişkin özellikleri gösterir, yani oluşan organizma birden çok dokunun karışımı olur.

Kimerizm kalıtsal yolla ya da allojenik kan hücrelerinin organ ya da kan nakli sırasında karışmasıyla meydana gelir. Örneğin çift yumurta ikizlerinde kan damarlarının birleşmesiyle ortaya çıkması üzere.


Kimeralar çoklukla yavru döl verebilirler ancak bu döllenme ve yavrunun cinsi hangi hücre sınırının verildiğine, ovaryum ya da testise bağlıdır. Yavrulardan bir tanesi genetik olarak dişi olabilirken oburu erkek olabilir.

Kimerizmin canlılarda biroldukca görülme formu vardır. Deri rengi, göz rengi yahut kan kümesi bunlardan bazılarıdır. kimi vakit fenotipte rastgele bir değişiklik görülmez lakin genotipte kimerizme rastlamak mümkün olabilir. Hayvanlarda organ nakli de kimerizme niye olabilen bir durumdur.

Vericinin DNA’sı ile alıcının DNA’sı birbirinden farklı olduğu için organ nakli olduğu vakit canlı bedeninde iki farklı genom bulunur. Dışarıdan gelen yabancı genom kimi durumlarda kendi hükümranlığını kurar ve kendi kurallarını uygular.

Kimerizm her vakit dış görünüşle saptayabileceğimiz bir durum değildir, lakin bireyin ebeveyinlerinin bahiste uzman bireyler tarafınca incelenmesiyle belirlenebilir.

Kimerizm çeşitleri ise Tetra gametik kimerizm, Germline kimerizm, Mikrokimerizm, Kromozomal kimerizm olarak sıralanabilir.

Okumaya devam et...
 
Üst